--

باغ موزه قصر

تهران - تهران - انتهای خیابان شهید مطهری - بعد از تقاطع دکتر شریعتی - میدان پلیس - باغ موزه قصر

امتیاز دهید
مناسب برای :
نوع : موزه قدمت / سال ساخت : ۱۳۰۸ دوره : پهلوی شماره ثبت ملی : ۱۷۶۶ تاریخ ثبت ملی : ۱۳۷۵/۰۸/۲۶ امکان بازدید : دارد
 
 
تلفن : ۸۸۴۳۷۳۹۳ -
تهران - تهران - انتهای خیابان شهید مطهری - بعد از تقاطع دکتر شریعتی - میدان پلیس - باغ موزه قصر

دمای فعلی



°

احساس واقعی
Summary
باغ‌موزه‌قصر ، که سابقاً زندان‌قصر نامیده می‌شد، اولین زندان متمرکز تهران بود. این زندان درحال حاضر تعطیل شده و تحت عنوان باغ موزه قصر بعنوان یکی از مراکز فرهنگی، تاریخی و هنری کشور مورد بازدید عموم است.
در زمان ریاست سوئدی‌ها بر شهربانی(نظمیه) تهران، زندان نظمیه در محل اداره شهربانی (بخشی از وزارت امور خارجه فعلی) در میدان توپخانه واقع بود. این زندان مرکب از دو یا سه اتاقک کوچک معروف به حبس نمره یک و چند اتاق و یک زیرزمین برای زندانیان عمومی بود.
با ایجاد حکومت رضا شاه، محل قبلی پذیرای جمعیت زندانیان نبود و لذا سرتیپ درگاهی، رئیس نظمیه تقاضای یک محل وسیع برای ایجاد زندان تهران نمود. محلی که برای این کار در نظر گرفته شد قصر قاجار (حدّ فاصل سه‌راه زندان، پل سیدخندان، خیابان شریعتی و خیابان پلیس فعلی) بود که دارای ساختمانهای قدیمی، وسیع و متروکه بود. این مجموعه که در سال ۱۱۶۸ شمسی ساخته شده بود، محل مناسبی برای ایجاد زندان تشخیص داده شد؛ و بین ارتش، مخابرات و زندان تقسیم گردید.
زندان قصر در ۱۳۰۸ به دست رضاشاه افتتاح گردید. فاز اولیه زندان که در آن زمان افتتاح شد ۱۹۲ اتاق با گنجایش ۸۰۰ زندانی بود. بعدها و تا زمان ساخت زندان اوین در دهه چهل، این زندان تنها زندان پایتخت بود. در این دوران زندان قصر توسعه زیادی پیدا کرد. پس از انقلاب اسلامی ایران این زندان محل حبس زندانیان غیر سیاسی بود. اما در سال ۱۳۸۳این زندان تعطیل وشهرداری شروع به تخریب بخشهایی از آن نمود که با پیگیری کانون زندانیان سیاسی قبل از انقلاب با ثبت زندان به عنوان آثار ملی در سازمان میراث فرهنگی از تخریب آن جلوگیری شد. البته در این میان تا قبل از ثبت محل، زندان زنان سیاسی تخریب شده بود. نهایتاً در سال ۱۳۹۱ بوسیله شهرداری تهران بر اساس طرح معماری و ایده مفهومی شاخه تجربی معماری کلانشهر به باغ موزه تبدیل گردید و در تاریخ ۱۳۹۱ با حضور شهردار تهران و جمعی از هنرمندان برای بازدید عموم رسماً افتتاح گردید.
اولین زندانی زندان قصر، سازنده آن یعنی سرتیپ درگاهی بود. او تنها دو روز پس از همراهی رضاشاه در مراسم افتتاح زندان، در همان زندان محبوس گردید.
از زندانیان معروف این زندان عبارتند از :

• قوام‌السلطنه
• صارم‌الدوله
• صولت‌الدوله
• عبدالحسین ‌تیمورتاش
• بزرگ علوی
• علیمردان‌خان بختیاری
• محمد فرخی یزدی
• دکتر تقی ارانی
• آیت الله طالقانی
• مهدوی کنی
• محمدتقی شریعتی (پدر دکتر علی‌شریعتی)
• اکبر هاشمی رفسنجانی
• آیت الله سید علی خامنه‌ای
• مرتضی مطهری
• باهنر

تا پیش از انقلاب اسلامی ایران، بزرگترین و معروف‌ترین مورد فرار از زندان قصر، در زمان رضاشاه مربوط به سید فرهاد نامی از مخالفین رضاشاه بوده‌است و در زمان محمدرضاشاه نیز معروف‌ترین فرار مربوط به اشرف دهقان از مبارزین مسلح می‌باشد. اندکی پیش از وقوع انقلاب اسلامی ایران، درهای زندان قصر باز و دیوار آن توسط زندانیان تخریب شد. در میان خلاص شدگان از زندان، دو آمریکایی متهم به اختلاس نیز حضور داشتند که ماجرای فرار آنها توسط نویسنده آمریکایی کن فالت نگاشته شد و فیلم فرار عقابها نیز از روی آن ساخته شد. سید فرهاد از اهالی روستای سه از توابع نطنز بود. در مورد او و دو نفر دیگر کتابی بنام سه مرد عجیب نوشته شده است. محمد فرخی یزدی، شاعر سیاسی و پرآوازه ایرانی، غزلی گفته با مطلع «ای دژ سنگدل قصر قجر قاجار» که مفقود شده‌است. همچنین بزرگ علوی نیز در آثار خود به این زندان و خاطرات خودش از آن اشاره نموده‌است.
نظرات کاربران ( بدون نظر)

ثبت نظر :
با ثبت نظرات خود دیگران را راهنمایی کنید