مسجد جامع بازار

مسجد جامع بازار

مسجد جامع تهران - مسجد عتیق -

آدرس استان تهران - شهرستان تهران - تهران - خیابان ۱۵ خرداد - گذر نوروزخان
مسیریاب گوگلمسیریاب ویز

مسجد جامع بازار مرکز بازار تهران، در نزدیکی مسجد امام خمینی واقع شده است. با توجه به نزدیکی این مسجد به مسجد امام، فاصله بین آن دو را «بین الحرمین» می‌نامند .این مسجد کهن سال ترین مسجد تهران است و قبل از انقلاب ، تنها مسجد جامع تهران بوده است، اما پس از فتوای امام خمینی(ره) مبنی بر قرار گرفتن تهران در زمرۀ بلاد کبیره، مساجد متعددی در شهر تهران ساخته شد، مثل جامع جمهورى، مسجد جامع افسریه، مسجد جامع نارمک، مسجد جامع پونک، مسجد جامع ضرابخانه، مسجد جامع چیذر، مسجد جامع شمیران و... ولی هنوز به دلیل این که این مسجد در بافت اصلی تهران و نه شهرستان های آن قرار دارد، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. آثار ملی ای که در مسجد جامع وجود داشته و به ثبت رسیده است، به دوران آل بویه، قاجار، صفویه و... معماری های اسلامی به کار رفته در آن بازمی‌گردد و یکی از شاخص‌های مهم معماری اسلامی به شمار می‌رود. 
درخصوص تاریخ ساخت بنای اولیه مسجد اطلاع دقیقی در دست نیست. علیرغم آنکه ساخت اولیه آن را به قرن نهم ه.ق نسبت می دهند، آثار معماری کنونی، قدیمی تر از قرن سیزدهم هجری قمری به نظر نمی‌رسد. اعتماد السلطنه در کتاب "مرآت البلدان" در این خصوص می نویسد: "جامع عتیق دارالخلافه تهران به یکباره بنا نشده است. بلکه آن را به دفعات ساخته اند. ابتدا طرف جنوبی که ایوان بزرگ و مقصوره در آن واقع است، بنا شد، که بنایی قدیمی است و از شواهد امر، چنین بر می‌آید که در دورۀ شاه عباس ثانی ساخته شده است و در سال ۱۲۵۲ ه.ق مرحوم شیخ رضا، این قسمت و برخی جاهای دیگر مسجد را مرمت کرده است.

اکثر بنای ظاهری شبستان، به سبک معماری ابتدای اسلام است. حدوداً قدیمی ترین شبستان آن شاید بیش از هزار سال عمر دارد که به شبستان «آیت الله شاه آبادی» معروف است و شبستان دوم آن، «شبستان عتیق» است که بیش از  700سال عمر دارد و شبستان «گرم‌خانه» که در طول قبل از انقلاب و در دوران طاغوت به عنوان گرم خانه مورد استفاده بوده است، در خیابان 15خرداد قرار دارد. در آن زمان، مساجد سرای شبستانی بودند که مسافرین در آن اسکان نموده و نام این شبستان‌ها را شبستان های گرم‌خانه می‌گذاشتند. این شبستان حدود 500 سال عمر دارد و شبستان «چهل ستون» که بزرگ ترین و عظیم ترین اثر تاریخی استان تهران از نظر مساحت است و حدود 2000 متر مساحت دارد، در سال 1380 توسط آیت‌الله میرزا مسیح ساخته شد و در سال1240 توسط آقامیرزا عبدالله سعید، پسر آیت‌الله میرزا مسیح بازسازی شده و در طول این سالها هم توسط حاج حسن سعید تهرانی که پسر حاج آیت الله میرزا عبدالله سعید تهرانی بوده اقامۀ نماز جماعت شده است و این شبستان به شبستان «سه محرابه» معروف است. چون در سه وقت سه امام جماعت نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشاء را اقامه می کردند. اكنون، این مسجد، مشتمل بر صحن بزرگي است كه طول آن شرقي–غربي بوده، دو ايوان عظيم از عهد قاجاريه (قرن سيزدهم هجري) و شبستان‌هايي از همان زمان در عقب ايوان‌ها در ضلع جنوبي دارد و در طرف شمال آن شبستان سراسري زيرزميني و مهتابي بر فراز شبستان مزبور احداث نموده اند. وروديه اصلي مسجد در سمت غرب از بازار شمالي چهار سوق بزرگ قرار دارد و در هر يك از گوشه هاي شمال شرقي و جنوب شرقي، در فرعي وسيله ارتباط آن را با كوچه‌ها و بازارهاي حول و حوش مسجد فراهم مي سازد. در ضلع شرقي مسجد هم، شبستان ديگر و ابنيه تابعه و ضروريات مسجد واقع گرديده است .

اعتکاف در مسجد جامع
سال1360 اولین اعتکاف تهران در این مسجد برگزار شد، به این صورت که طلاب علوم دینی از قم به این مسجد آمدند و معتکف شدند و پس از چند سال این مسجد به عنوان مرکز اعتکاف استان تهران شناخته شد. به نحوی که در سال 1375 مسجد جامع بازار تهران بیش از 5000 معتکف داشت. اما در سال های بعد به دلیل تعدد مساجد جامع و نبود بودجه ی دولتی، از تراکم معتکفین در این مسجد کاسته شد و در سال 1381 جمع معتکفین به 3000 نفر رسید.


مسجد جامع بازار و دروس خارج فقه
قبل از انقلاب، این مسجد بیش از 50 سال محل تلمّذ و تدریس امام راحل(ره) بوده است. علمای بزرگ به این مسجد عنایت داشته اند و مدرس خود را در شبستان های آن قرار داده اند. برای نمونه می توان به حضرات آیات: «شاه آبادی، سید حسن رفیعی قزوینی، مسیح، سبط الشیخ، حاج میرزا عبدالله، کمره ای، میرزا عبدالله سعید و حسن سعید».

همچنین بسیاری از روحانیون و بزرگان حوزه، از جمله مرحوم شهید مطهری، مسجد جامع و کتابخانه ی آن را مأمن خود می دانستند و در آن حضور می یافتند.


کتابخانه بزرگ مسجد جامع بازار
قبل از انقلاب فرقه ی ضالّه ی وهابیت مدعی شد که قرآن تحریف شده است. آیت الله حاج حسن آقای سعید تهرانی که در نجف اقامت داشت و نزد آیت الله خویی و دیگران تحصیلات علوم دینی را ادامه می داد، به دستور پدرش (حاج میرزا عبدالله) از نجف به تهران باز می گردند و به فکر می افتند که یک گنجینه ی قرآن را در مسجد جامع فراهم کنند و بدین گونه بزرگ ترین و عظیم ترین گنجینه قرآن دنیا در مسجد جامع تهران گردآوری شد. قرآن های متعددی اعم از نسخ خطی، چاپی و... از صدر اسلام به بعد تهیه شد و به عنوان گنجینه ی قرآن کریم در مسجد جامع ضبط شد.

این کتابخانه حدود2600 متر زیربنا دارد و سالن مطالعه ی آن 900 متر است. مخازن کتاب در سه طبقه، حدود 40 هزار کتاب مختلف را در خود جای داده است و از ساعت 8 صبح تا 12 ظهر آماده ی پذیرایی عموم پژوهشگران و علاقمندان مطالعه است.

weather
22°C

آسمان صاف

احساس واقعی : 18

اطلاعات اجمالی
نوعمسجد
دوره
شماره ثبت ملی
تاریخ ثبت ملی

نظرات کاربران


هنوز نظری برای این جاذبه ثبت نشده است .

برای ثبت نظر خود ابتدا باید وارد شوید .
وارد شوید
مسیریاب گوگلمسیریاب ویز
آدرس استان تهران - شهرستان تهران - تهران - خیابان ۱۵ خرداد - گذر نوروزخان
weather
22°C

آسمان صاف

احساس واقعی : 18

اطلاعات اجمالی
نوعمسجد
دوره
شماره ثبت ملی
تاریخ ثبت ملی
خطا! اینترنت خود را بررسی نمایید