--

کاخ موزه صاحبقرانیه

تهران - تهران - میدان شهید باهنر (نیاوران)- مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران

امتیاز دهید
مناسب برای :
نوع : موزه قدمت / سال ساخت : ۱۲۲۹ دوره : قاجار شماره ثبت ملی : ۴۱۹ تاریخ ثبت ملی : ۱۳۳۴/۱۱/۱۱ امکان بازدید : دارد
 
 
تهران - تهران - میدان شهید باهنر (نیاوران)- مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران

دمای فعلی



°

احساس واقعی
Summary
کاخ موزه صاحبقرانیه در محله دهکده نیاوران واقع شده است. این محله، همواره به دلیل آب و هوای خوب و نزدیکی به کوه‌های البرز در دوران قاجار مورد توجه شاهان قاجاری قرار داشته است. در سال ۱۲۲۹ شمسی ناصرالدین شاه قاجار،‌ دستور ساخت عمارت صاحبقرانیه را در دو طبقه شامل شاه نشین، کرسی خانه، حمام، تالار آینه و ۵۰–۴۰ دستگاه خانه و هر کدام شامل ۴ اتاق و یک ایوان برای زنان خود صادر کرد. در زمان او، هر ۳۰ سال یک قرن به حساب می‌آمد و کاخ صاحبقرانیه به این دلیل این نام را به خود دید که در سی و یکمین سال سلطنت ناصرالدین شاه تاسیس شد و ناصرالدین شاه به افتخار آنکه بیش از ۳۰ سال حکومت کرده بود به خود لقب صاحبقران و به این کاخ نیز نام عمارت صاحبقرانیه را اطلاق نمود. پس از ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه تغییراتی در ساختمان ایجاد و قسمتی از حرمسرا را خراب کرد.
فرمان مشروطیت نیز در حیاط کاخ صاحبقرانیه، توسط او امضا گردید. بعدها با فقدان سلسله قاجار و براندازی آن توسط پهلوی اول، این مکان محل سکونت پهلوی دوم و متعلق به دودمان پهلوی قرار گرفت. در دوران رضاشاه این کاخ برای برگزاری مراسم ازدواج محمدرضا پهلوی و فوزیه بازسازی می‌شود، اما به علت سرمای شدید آن سال مراسم در مکان دیگری برگزار می‌گردد. در دوران محمدرضا پهلوی، فرح دیبا تغییرات اساسی در قسمتهای داخلی بنا و دکوراسیون آن ایجاد کرد و طبقه اول یعنی حوضخانه برای پذیرایی میهمانان و طبقه دوم به عنوان دفتر کار محمد رضا پهلوی مورد استفاده قرار گرفت. از دیگر اتاقهای این کاخ می‌توان به اتاقهای استراحت نیمروزی شاه و اتاق مذاکرات جنگی شاه (با شیشه‌های ضدگلوله و فضای آکوستیک) و اتاق مذاکرات خصوصی، اتاق انتظار سفرا، منشی، هدایا، دندانپزشکی و استراحتگاه محمدرضا پهلوی نام برد. همه در و پنجره‌های چوبی این بنا به شکل اُرُسی بوده و با شیشه‌های رنگی تزئین شده است. از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷ از این کاخ به عنوان دفتر کار شاه استفاده می‌شده است.
دو تالار مهم واقع در کاخ نیاوران، که در طبقه دوم آن قرار گرفته اند، عبارتند از :
• تالار آینه (جهان نما): آینه کاریهای تالار اصلی در زمان ناصرالدین شاه آغاز شد و در زمان مظفر الدینشاه به پایان رسید. تالار آینه چهار اتاق دارد: اتاق منشی، اتاق هدایا، اتاق دندانپزشکی و سرویس بهداشتی.
دو تابلوی بزرگ شاهزادگان قاجاری بر دیوارهای شمالی و جنوبی قرار دارد. در اتاق اول عکسهایی از صاحبقرانیه عصر ناصری و در اتاق بعدی، فرمان مشروطیت (که در ۱۴ جمادی الآخر۱۳۲۴ق در همین کاخ امضا شد)، اسناد این دوره و تصاویری از شخصیت های دوران مشروطیت دیده می شود. بعد از اتاق مذاکرات نظامی، تالار جهان نما با آینه قرار دارد. دیوارهای شاه نشین جنوبی را سلاحهای کوچک سرد و گرم از دوران زندیه و قاجاریه آذین کرده و چند فرش نفیس ایرانی کف تالار را پوشانده است. چند گلدان آلمانی و فرانسوی هم دیده می شود. در سرسرای ضلع شرقی این طبقه، "مجسمه ونوس" از سنگ مرمر به چشم می خورد. همه مبلها از فرانسه خریداری شده و لوسترها ساخت چکسلواکی و فرانسه و ظرفها ساخت آلمان است.
• حوضخانه: طبقه زیرین کاخ نیاوران، حوضخانه نام دارد که در زمان ناصرالدین شاه، ورودی حرمسرا بود و در زمان پهلوی دوم به محل برگزاری جشنهای غیررسمی تبدیل شد. حوض در وسط بنا قرار دارد و اطرافش را مبلمان فراگرفته است. یک جار و چند تابلوی نقاشی، از جمله تابلوی حوضخانه صاحبقرانیه اثر کمال الملک در این فضا به چشم می خورد. سقفهای چوبی منقش، متعلق به قرن ۱۳شمسی است و از شیراز آورده شدند. حوضخانه به لحاظ معماری و تزئیناتی چون گچبری ها، ارسیهای فاخر و آثار موجود در آن، بعد از تالار آینه از زیباترین بخشهای کاخ است. در اتاقها انواع بافته های قاجاری، آثار لاکی شامل جعبه ها، جلدها، قلمدانها و آثار خوشنویسی، نگارگری و سوخت از هنرمندان نامی ایران به نمایش گذاشته شده است. کرسی خانه با گچبری ها و کتیبه نگاری های چهار طرف دیوار و تابلوی یوسف و زلیخا، یکی از دیدنی ترین بخشهای صاحبقرانیه است. در ازاره دیوار شاه نشین شمالی، مجلس شیخ صنعان (روایت عطار) بر روی سنگ نقش شده است. در قسمت چایخانه انواع وسایل پذیرایی و انبوه ظرفهای شیشهای و کریستال، ساخت ایران، آلمان، روسیه و چک دیده می شود.
مجموعه قهوه تلخ به کارگردانی مهران مدیری، سریال تلویزیونی میرزا کوچک‌خان و فیلم‌های سینمایی شازده احتجاب، سلطان صاحبقران، دلشدگان و کمال‌الملک در این کاخ فیلم برداری شده‌اند.
نظرات کاربران ( بدون نظر)

ثبت نظر :
با ثبت نظرات خود دیگران را راهنمایی کنید